Barwione naturalnym pięknem
Seiko Presage Classic Series
powstała w odpowiedzi na pytanie:
„Czym jest funkcjonalne piękno w Japonii?”.
Tworząc koncepcję pełnego wdzięku ujęcia
piękna Japonii,
seria ucieleśnia
tradycyjną japońską wrażliwość
i wyrafinowaną elegancję
w ponadczasowym zegarku napędzanym
mechanizmem wyprodukowanym w Japonii.
Wraz z Presage,
Muzeum Presage stanowi
platformę prezentującą
rozwijającą się świadomość estetyczną
w różnych częściach Japonii.
W drugiej edycji
chcemy przyjrzeć się tym,
którzy ufają naturze
i nawiązują do japońskiej wrażliwości.
Wnoszenie ducha natury
do codzienności poprzez funkcjonalne piękno
Pracownia Shimura Dyrektor Shoji Shimura
W warsztacie przy niepozornej uliczce w zachodnim Kioto, Pracownia Shimura przekształca składniki roślinne we wzory na jedwabiu przesiąknięte duchem natury, które otulają noszącą go osobę i podkreślają ideę „funkcjonalnego piękna”. Pozostając wiernym etosowi pracowni, polegającemu na włączaniu natury i sztuki w codzienne życie klientów, Shoji Shimura kontynuuje artystyczną pasję swojej babci do farbowania.
Japońska estetyka podkreśla funkcjonalne piękno
Włączanie duchów roślin i drzew
Barwienie nici przy użyciu korzeni, jagód i roślin stanowi odwieczną tradycję w wielu kulturach. W Pracowni Shimura proces ten przypomina niemal mistyczny rytuał. Jak wyjaśniła jedna z osób: „Jesteśmy wdzięczni roślinom i ich kolorom. Aby zaczerpnąć z życia roślin, chcemy wydobyć ich piękne kolory w naszych produktach. W przeszłości ludzie wyobrażali sobie przenoszenie duchów roślin i drzew na nici w różnych formach i mówili, że jest to rodzaj modlitwy przypominającej sen, opisującej ich miłość do życia roślin oraz drzew.
Według Pracowni Shimura, japońskie słowo kusaki-zome, oznaczające naturalne barwienie przy użyciu roślin i warzyw, weszło do użytku na początku XX wieku, aby odróżnić ten tradycyjny proces od nowszej praktyki polegającej na stosowaniu barwników chemicznych.
Zachowanie świadomości natury jako żywej istoty
Shimura wyjaśnia, że koncepcja marki Shimura zrodziła się w głowie jego babci, Fukumi Shimury. Kontynuuje jej artystyczną tradycję barwienia, skupiając się na nasycaniu swoich prac duchem „natury” i „sztuki”.
„Oczywiście, drugą kwestią jest przekazanie techniki” – kontynuuje. Zajmujemy się również tradycyjną metodą barwienia, wykorzystując nici jedwabne wytworzone przez jedwabniki, barwiąc je włóknami roślin i drzew, a następnie tkając ręcznie. Jesteśmy świadomi faktu, że sama natura jest żywą istotą i tworząc nasze dzieła, często mówimy, że „prowadzimy rozmowę z naturą”.
Zapytany o ideę piękna funkcjonalnego, Shimura wyjaśnia: „W naszej pracy w dużej mierze chodzi o piękno funkcjonalne, ponieważ przedmioty te służą naszemu codziennemu życiu. Są przydatne zarówno w życiu codziennym, jak i w kontekście przyczyniania się do duchowości człowieka. W kwestii tego, co kształtuje rozwój ludzkiego ducha, aspektem sztuki ludowej jest koncepcja „niższego poziomu znajomości”, co oznacza, że ludzie przyzwyczajają się do samej idei znajomości. Jest to bardzo ważne w ruchu sztuki ludowej, ale równie istotne jest otaczanie się rzeczami, które wzbogacają nasze życie.
Przepływ kolorów, zmiany kolorów wraz z porami roku
Tymczasem kolory tworzą nieustannie zmieniające się kontinuum – wyjaśnia. „W świecie kolorów roślin Japończycy postrzegają barwy jako coś przejściowego. Jednym z podstawowych założeń codziennego życia w Japonii jest przekonanie, że kolory nie są stałe, lecz zmieniają się z biegiem czasu. Kolory roślin zmieniają się w zależności od pory roku, dlatego stosujemy również zmieniające się składniki, w tym kwiaty wiśni, kwiaty śliwy i elementy innych drzew, które łączymy razem. W procesie tym płatki kwiatów wiśni nie obumierają. Zamiast tego barwią nasze tkaniny. Z biegiem czasu kolory zmieniają się i stają się coraz bardziej melancholijne”.
Subtelność, która przywołuje
japońską estetykę
Poproszony o komentarz na temat Presage Classic Series, Shimura z podziwem stwierdza: „Jednym ze sposobów na włączenie klasycznej kultury Japonii do dzisiejszego, nowoczesnego życia nie jest przesadna ekstrawagancja, lecz subtelność, z nutą japońskiej kultury”.
W Seiko Presage Classic Series kolor shiroiro (czysta biel) symbolizuje kolor surowego jedwabiu, oznacza także coś czystego i naturalnego.
Sumiiro (atramentowa czerń) to również intrygujący kolor. W okresie Edo (1603–1867) paleta barw obejmowała 48 odcieni brązu i 100 odcieni szarości. Wśród tych nieskończonych odcieni jednym z nich jest kolor atramentowej czerni, który ze względu na swój głęboki i bogaty odcień cieszył się szczególną popularnością wśród mężczyzn.
Araigaki (sprany kolor owocu persymony) przywołuje skojarzenia z kulturą Edo. W okresie Edo szogunat wydał edykty zakazujące noszenia luksusowych ubrań. W odpowiedzi na ten zakaz, wśród zwykłych ludzi rozwinęła się kultura misternych wzorów na podszewce. Kolor araigaki był używany do podszewek i odzwierciedlał wyrafinowany styl epoki Edo.
Sensai-cha ma zielony odcień z nutą brązu. Kolor ten jest często używany w herbaciarniach i odzwierciedla japońską estetykę, która hołduje niedoskonałości oraz prostocie.
„Co więcej” – kontynuuje – „zegarki znajdują się na naszej skórze. Są naszymi najbliższymi partnerami, dlatego traktujemy się nawzajem z miłością i uczuciem. Zegarek musi być traktowany z miłością przez osobę noszącą go, a osoba nosząca musi być traktowana z miłością przez zegarek, aby mogli rozwijać się razem jako partnerzy na długie lata. Myślę, że jest to zgodne z ideą funkcjonalnego piękna”.
Osoba nosząca produkt może rozwijać się z nim, tworząc trwałą więź. Myślę, że jest to zgodne z ideą funkcjonalnego piękna”.
Dyrektor pracowni Shimura Shoji Shimura
Przedmioty o walorach funkcjonalnych są przydatne w życiu codziennym i przyczyniają się do duchowości człowieka. Podobnie jak naturalnie barwione ubrania, zegarki noszone na naszej skórze są naszymi najbliższymi towarzyszami, dlatego powinniśmy traktować się nawzajem z miłością i uczuciem.
Rzeczy, które wyrażają
piękno Japonii
×
Seiko Presage Classic Series
Kultura cukiernicza Kioto
Trochę mniej perfekcyjnie — Słodka tradycja Kioto
Czerpanie z głębokiego źródła tradycji
w celu tworzenia produktów o nowoczesnym charakterze
Yoshikazu Yoshimura, pochodzący z ósmego pokolenia właściciel japońskiej cukierni działającej od 1803 roku, wyjaśnia kluczową rolę cukru w historii sklepu. „Wcześniej cukier był zbyt drogi, żeby stać było na niego zwykłych ludzi, ale gdy okres Walczących Królestw w XV i XVI wieku ustąpił miejsca pokojowi w okresie Edo (1603–1867), rozwinęła się kultura zwykłych ludzi. Rozwinął się handel i pieniądze zaczęły napływać na różne sposoby. W celu ograniczenia odpływu cukru, który nadal był cenny, szogunat Tokugawy ograniczył liczbę sklepów cukierniczych, które mogły wykorzystywać cukier”.
Następnie wyjaśnia, że kultura cukiernicza w Japonii naprawdę rozwinęła się w okresie Edo. „Zachodnie słodycze zagościły w świadomości społecznej w epoce Meiji (okresie gwałtownej modernizacji, który rozpoczął się w 1868 roku)”. Przeglądając ilustrowaną książkę z przepisami cukierniczymi, narysowanymi ręcznie przez jednego z jego poprzedników ponad sto lat temu, komentuje niektóre tradycyjne produkty cukiernicze, nadając im nowoczesny charakter („plastry yokanu”, czyli tradycyjna pasta z fasoli spożywana na grzance z masłem) i opisuje projekt realizowany we współpracy w celu stworzenia wyjątkowej linii słodyczy dla znanego domu towarowego.
Yoshikazu Yoshimura
Głowa ósmego pokolenia rodziny i dyrektor reprezentujący Kameya Yoshinaga
Uchwycenie czasu w klasycznej formie
Opisując niektóre cechy charakterystyczne dla kultury Kioto, Yoshimura podkreśla znaczenie równowagi. Jak zaznacza, ma zamiar rozwinąć firmę, ale podkreśla, że ważne jest, aby robić to stopniowo i z szacunkiem dla tradycji. Podkreśla również kluczowy aspekt japońskiej estetyki, opisując współpracę w wytwarzaniu słodyczy. „Stworzyłem wyrób cukierniczy o idealnym kształcie. Kiedy pokazałem go projektantowi jednego z moich klientów, skomentował: „Jest piękny, ale zbyt piękny”. Czy możesz wyprodukować go trochę mniej perfekcyjnie?”
Zapytany o komentarz na temat Presage Classic Series, w głosie Yoshimura pojawia się nuta zaskoczenia, wspominając: „Mój ojciec miał zegarek Seiko z tego typu bransoletą i kiedy teraz na niego patrzę, w pewien sposób łączy się z moimi wspomnieniami o firmie. Nie pamiętam, jak mi go przekazano, ale kiedyś sam miałem taki zegarek – ma w sobie coś klasycznego”.
Yoshimura wyjaśnia, że motywem przewodnim jego pracy jest czas: „Kiedy robię słodycze, odstępy czasu są niezwykle ważne. Jednak to właśnie ten moment należy do samych słodyczy. Kiedy robię słodycze, czas wydaje się ulotny. Gdy całkowicie pochłania mnie moja praca, czuję się jakbym przeniósł się do miejsca poza czasem”.
Demonstrując kreatywność swojego rzemiosła, Yoshimura zaprojektował wyjątkowy deser, który podkreśla kolory i istotę każdego zegarka z Presage Classic Series.
Kameya Yoshinaga to sklep z długą tradycją, działający na rynku od ponad 220 lat. Przechowuje cenne materiały, takie jak drewniane foremki do słodyczy, ręcznie pisane katalogi produktów i przepisy przekazywane z pokolenia na pokolenie od okresów Edo (1603–1867), Meiji (1868–1912) i Taisho (1912–1926).
Rzeczy, które wyrażają
piękno Japonii
×
Seiko Presage Classic Series
Kultura picia herbaty w Kioto
Historia przesiąknięta tradycją
Charakterystyczne liście
o smaku regionu
Uji, niewielkie miasto w prefekturze Kioto, położone między dwoma słynnymi ośrodkami kulturalnymi Japonii: Kioto i Narą, słynie z wysokiej jakości herbaty. Według strony internetowej prefektury Kioto, początki herbaty w Uji sięgają XIII wieku. Shogo Nakamura, właściciel Nakamura Tokichi Honten, herbaciarni, której historia sięga 1854 roku, wyjaśnia, że choć herbatę uprawia się w różnych częściach Japonii, każdy obszar produkuje inny gatunek o odmiennym smaku i charakterze. Kioto, położone wyżej i będące jednym z najzimniejszych regionów uprawy herbaty w Japonii, słynie z herbaty wykorzystywanej do produkcji matchy (sproszkowanej zielonej herbaty) i gyokuro (słodkiej zielonej herbaty). Najwyższej jakości japońską herbatę, z której powstaje matcha, można znaleźć wyłącznie w regionie Uji.
Jak informuje dalej Nakamura, z powodu zimna w dawnych latach plantatorzy herbaty używali słomy, aby blokować światło słoneczne i regulować tempo wzrostu młodych krzewów herbacianych. Jednak w okresie Muromachi (1336–1573) taka metoda uprawy i przykrywania była dozwolona jedynie w rejonie Kioto, a z jej dobrodziejstw korzystali głównie wysocy rangą urzędnicy państwowi oraz inne osoby z najwyższych sfer społecznych Japonii.
Shogo Nakamura
Dyrektor reprezentujący Nakamura Tokichi Honten z siódmego pokolenia
Odrobina innowacji, by tradycja mogła nieustannie się rozwijać
Opisując niektóre zmiany, z jakimi zmaga się branża, Nakamura zwraca uwagę na ścisły związek branży herbacianej z porami roku i pogodą. „Wahania opadów atmosferycznych lub średniej temperatury w marcu mogą sprawić, że wielkość liści będzie zupełnie inna. W tym roku średnia temperatura w lipcu była bardzo wysoka. Choć wysokie temperatury latem nie są niczym niezwykłym, jeśli będą zbyt wysokie, słońce może poparzyć liście, a szkody wyrządzone przez poparzenie będą widoczne aż do następnego roku. Jednocześnie Nakamura zaleca cierpliwość i koncentrację na istocie działalności swojej firmy, a także na innowacjach. „Naszym zadaniem nie jest tylko sprzedanie jak największej ilości liści herbaty. Chcemy stworzyć coś nowego i przybliżyć ludziom nasz świat i to, co jest w nim ważne. Mam nadzieję, że uda mi się poszerzyć zakres naszej działalności i zaskoczyć ludzi czymś, co będzie im smakować”. Przykładem takiej innowacji są zadziwiające połączenia smaków słodyczy na bazie herbaty, serwowane w Nakamura Tokichi Honten.
Choć dla niektórych wielowiekowa tradycja może wydawać się ciężarem, Nakamura traktuje ją lekko. „Dorastałem w tej tradycji, była częścią mojego życia od zawsze” – wyjaśnia – „tradycja to dla mnie coś więcej niż tylko eksponat w muzeum. To coś, co ciągle ewoluuje”.
U podstaw poczucia tradycji Nakamura dostrzega pewne silne niuanse kulturowe, które są charakterystyczne wyłącznie dla Japonii. Uważa, że japońska wrażliwość estetyczna charakteryzuje się szczególnie silnym wyczuciem koloru. Pod tym względem odczuwa szczególną bliskość z głębią koloru sensaicha w Presage Classic Series. „Nie wiem dokładnie, jak powstał” – komentuje – „ale wygląda na to, że najpierw bazę zafarbowano na zielono, a następnie do głównego koloru dodano brąz”.
Wprowadzanie tradycyjnej kultury do naszego stylu życia poprzez kolor to jeden ze sposobów, by czerpać z tradycji i jednocześnie wydobywać z niej nowy urok.
