Ponadczasowe piękno
w każdym wątku
Czym jest japońskie „piękno funkcjonalne”?
To pytanie stanowi sedno Seiko Presage Classic Series.
Model ten powstał z myślą o „elegancji noszenia japońskiego piękna” i łączy w sobie tradycyjny mechanizm
wyprodukowany w Japonii z wyrafinowaną estetyką oraz ponadczasowym designem – oddając istotę japońskiego
rzemiosła i dyskretnej elegancji.
Muzeum Presage stanowi platformę umożliwiającą poznanie ewoluujących form piękna w całej Japonii, zgodnie z
filozofią Presage.
W trzecim wydaniu skupiamy się na wyspie Amami Oshima.
Wyjątkowe połączenie
tradycji i designu
Miejsce, w którym tradycja spotyka się z innowacją, dzieląc tę samą duszę.
Rozmowa z Tokuharu Koshimą, przedstawicielem
Oshima Tsumugimura,
i Takuya Matsumoto, projektantem
Seiko Watch Corporation
W otoczeniu bujnej przyrody Amami Oshima toczy się cichy dialog – pomiędzy tradycją i innowacją, nićmi i krosnami, rzemiosłem i czasem. Rozmowa odbywa się pomiędzy dwoma rzemieślnikami z bardzo różnych światów: Tokuharu Koshimą, przedstawicielem Oshima Tsumugimura i strażnikiem 1300-letniej tradycji tekstylnej, oraz Takuya Matsumoto, projektantem zegarków Seiko i jedną z osób tworzących Presage Classic Series. Choć pracują z różnymi materiałami, ich spotkanie pokazuje wspólny szacunek dla precyzji, cierpliwości i piękna, które ujawnia się podczas użytkowania. Ich rzemiosło łączy nie tylko doskonałość techniczna, ale także wrażliwość kulturowa zakorzeniona w głębokim związku Japonii z naturą, porami roku i ciągłością.
Harmonia natury
i precyzyjnego rzemiosła
Filozofia precyzji
w rzemiośle
Kiedy projektant zegarków Seiko, Takuya Matsumoto, po raz pierwszy zetknął się ze skomplikowanym procesem produkcji Oshima Tsumugi, był pod wrażeniem, jak bardzo przypomina on świat tworzenia zegarków mechanicznych. W Oshima Tsumugimura na Amami Oshima Koshima pokazał mu krok po kroku wieloetapowy proces tkania – od barwienia ultracienkich nici jedwabnych o grubości 0,3 mm tradycyjnymi technikami barwienia błotem, po delikatne wiązanie i precyzyjne układanie, które pozwalają uzyskać charakterystyczne wzory kasuri (ikat).
„Projektujemy zegarki o wymiarach rzędu setnych części milimetra” – zauważył Matsumoto. „Sposób, w jaki tutejsi rzemieślnicy obliczają i dostosowują wzory, zanim jeszcze utkają choćby jedną nitkę, przypominał nasz proces”.
Koshima wyjaśnił, jak należy farbować, zabezpieczać i ponownie ułożyć każdą nić, aby tworzyć wzory o niemal mikroskopijnej precyzji. Ta symetria podejścia głęboko poruszyła Matsumoto, który dostrzegł w niej wspólną filozofię: wszystko zostaje starannie zaplanowane. Oba rzemiosła wymagają cierpliwości, doskonałości technicznej i intuicyjnego wyczucia materiałów. Tradycyjne zastosowanie krosna shimebata – przełomowej innowacji opracowanej w epoce Meiji (1868–1912) – przekształciło tkaninę Tsumugi w materiał o niesamowitej precyzji, podobnie jak postęp w mikromechanice odmienił sztukę zegarmistrzostwa.
Do tej precyzji dochodzi symboliczna moc samej techniki kasuri: nici osnowy i wątku muszą idealnie do siebie pasować, aby uzyskać jednolity wzór, podobnie jak przekładnia zębata musi działać w idealnej synchronizacji, aby dokładnie odmierzać czas. Oba produkty są wyrazem japońskiego rzemiosła – głęboko zakorzenionego ducha japońskiej kultury, która nakazuje wytwarzać przedmioty w sposób uczciwy i staranny, z szacunkiem dla materiałów.
Tokuharu Koshima
Prezes i dyrektor generalny, Oshima Tsumugimura
Certyfikowany rzemieślnik tradycyjny
Takuya Matsumoto
Dział projektowania produktów
Seiko Watch Corporation
Zaprojektowane z myślą o codziennej elegancji:
Presage Classic Series i
duch „funkcjonalnego piękna”
Kolekcja Seiko Presage Classic Series opiera się na zasadzie piękna funkcjonalnego – piękna estetycznego zrodzonego z praktycznego zastosowania. Matsumoto wyjaśnił, że zegarki nie są wyłącznie przedmiotami dekoracyjnymi i że ich elegancja wynika z funkcjonalności. Na przykład tarcze w kształcie kopuły zaprojektowano tak, aby przechwytywały światło w sposób przypominający delikatny blask jedwabiu. Nawet najmniejsze nieregularności faktury w promienistym wzorze tarczy są celowe i przywodzą na myśl naturalne falowanie splątanych nici jedwabiu.
„Chcieliśmy stworzyć coś delikatnego i znajomego – coś, co ludzie mogliby nosić na co dzień” – powiedział. „Podobnie jak ulubione kimono, zegarek powinien stawać się piękniejszy w miarę użytkowania”.
Kolekcja Classic Series czerpie inspirację z tradycyjnych japońskich materiałów i rzemiosła, szczególnie jedwabiu. Tarcze charakteryzują się misternymi fakturami, które mają przywodzić na myśl połysk ręcznie tkanych nici. Osiągnięcie tego efektu wymagało niezwykle precyzyjnego wykonania: tłoczony wzór tarczy różni się wysokością zaledwie o 0,02 mm, a krzywizna podkreśla sposób, w jaki światło odbija się na jej powierzchni.
Koshima dostrzegł wyraźne podobieństwo do Oshima Tsumugi. „W naszej tradycji stroje przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Kimono można było rozpruć i zszyć ponownie dla córki, a później przerobić na kocyk dla dziecka” – dodał. „Dlatego dążymy do ponadczasowości. Wzory są projektowane w taki sposób, aby odpowiadały zarówno babci, jak i wnuczce.
Podziwiał inspirowaną jedwabiem fakturę i kolorystykę tarczy Presage, które przypominały mu subtelną grę świateł na tkaninach Tsumugi – zwłaszcza sposób, w jaki grubość nici i wchłanianie barwnika tworzą dynamiczne refleksy. Podkreślił, że koncepcje wzornictwa Presage idealnie wychwytują istotę piękna funkcjonalnego – piękna, które powstaje wraz z upływem czasu, śladami użytkowania i emocjonalnym przywiązaniem.
Zrodzone z miejsca:
Natura Amami i
piękno ziemi
„Oshima Tsumugi mógł powstać wyłącznie na Amami” – stwierdził Koshima. Proces barwienia opiera się na unikalnej glebie tego regionu – bogatej w żelazo dzięki uderzeniu meteorytu 1,5 miliona lat temu. Powstałe w ten sposób czerwone błoto pozwala na uzyskanie głębokiego, stabilnego barwnika w połączeniu z ekstraktami roślinnymi bogatymi w garbniki, takie jak głóg sharinbai, znany również jako zimozielony, kwitnący krzew rosnący dziko wzdłuż wybrzeża Japonii. Barwienie błotem to coś więcej niż technika – stanowi autentyczny wyraz charakteru tego miejsca.
Ten wyjątkowy, naturalny kontekst jest nieodłącznym elementem tożsamości tkaniny, podobnie jak atmosfera pory roku i charakter miejsca są istotne w wielu formach japońskiego rzemiosła. Jak wyjaśnił Koshima, wzory na Tsumugi często odzwierciedlają elementy lokalnego krajobrazu – od liści palmy sagowej po ryby – co sprawia, że ta forma sztuki zakorzeniona jest w otaczającym ją środowisku.
Koshima dodał, że japońskie poczucie piękna – często opisywane jako subtelne, powściągliwe, a nawet wyciszone – wynika właśnie z głębokiego obcowania z naturą. To życie w zgodzie z naturą, szacunek dla jej mocy i czerpanie inspiracji z zachodzących w niej zmian.
Przekazywanie piękna:
Innowacja z szacunkiem dla tradycji
Pod koniec rozmowy obaj mężczyźni skoncentrowali się na przyszłości. Uznali, że zachowanie tradycji wymaga czegoś więcej niż tylko powielania – potrzebna jest również ewolucja.
„Wykorzystując Oshima Tsumugi tworzymy obecnie przedmioty codziennego użytku, nie tylko kimona” – powiedział Koshima. „Chcemy, aby ta tkanina stała się częścią codziennego życia – od toreb po kurtki. W ten sposób rzemiosło pozostaje żywe”.
Pozostając wierną swoim podstawowym zasadom, Oshima Tsumugi rozszerzyła wykorzystanie tkaniny o szereg nowoczesnych zastosowań, od kamizelek i płaszczy po akcenty wystroju wnętrza. Innowacja ta nie oznacza zmiany – jest potwierdzeniem aktualności. Jak powiedział Koshima: „Wyroby rzemieślnicze powinny wnosić radość i poczucie bogactwa do codziennego życia. Chcemy, aby nasi klienci doświadczali tego uczucia, także podczas krótkich, ulotnych chwil”.
Matsumoto podkreślił również, że zegarek, choć zakorzeniony w tradycji, powinien zachować współczesny charakter. „Mam nadzieję, że dzięki Presage pomożemy ludziom na nowo odkryć tradycyjne japońskie materiały i wartości w nowoczesnym kontekście”.
Jako osoba zajmująca się projektowaniem zegarków, Matsumoto wyraził nadzieję, że Presage rozbudzi ciekawość w zakresie tradycyjnego rzemiosła, takiego jak Oshima Tsumugi. „Jeśli nasze zegarki zachęcają ludzi do zgłębiania historii japońskiego jedwabiu lub odkrywania piękna wzorów kasuri, nawet pośrednio, oznacza to, że udało nam się przekazać coś ważnego”. Obaj mężczyźni zgadzają się, że tradycja musi być przekazywana i trwać w życiu przyszłych pokoleń. Oznacza to inwestowanie w edukację, zapewnianie praktycznych doświadczeń i wspieranie przyszłych rzemieślników. Jak powiedzieli, wyzwanie nie polega jedynie na zachowaniu przeszłości, lecz na nadaniu jej nowego życia w świecie, który nieustannie się zmienia.
Poprzez dialog i wspólne ideały obaj mają nadzieję zachować oraz rozwijać piękno Japonii dla przyszłych pokoleń.
Przedmioty, które wyrażają piękno Japonii
×
Seiko Presage Classic Series
Odkrywanie naturalnego dziedzictwa
świata Amami Oshima
Gdzie natura oddycha kulturą:
żywe światowe dziedzictwo Amami
Unikalne, światowe dziedzictwo przyrodnicze
W lipcu 2021 roku Amami Oshima została wpisana na listę światowego dziedzictwa przyrodniczego UNESCO – nie tylko ze względu na zapierające dech w piersiach krajobrazy, ale także niezwykłą bioróżnorodność, która czyni ją naprawdę wyjątkowym miejscem. Na wyspie żyje niezliczona liczba gatunków endemicznych, w tym królik oraz szczur długowłosy amami i stanowi część rzadkiego ekosystemu lasu subtropikalnego, który ewoluował w izolacji. Jednak tym, co czyni Amami szczególnie fascynującym miejscem, jest fakt, że jej bogate środowisko naturalne nie jest nietkniętą dziczą. Wyspa jest ściśle powiązana z życiem, zwyczajami i wierzeniami ludzi, którzy ją zamieszkują.
Kazuya Moriyama
Zastępca dyrektora,
Centrum Ochrony Światowego
Dziedzictwa Amami-Oshima
Ochrona kultury poprzez
ochronę przyrody
Kazuya Moriyama, Zastępca dyrektora Centrum Ochrony Światowego Dziedzictwa Amami-Oshima, odgrywa kluczową rolę w łączeniu ochrony środowiska ze świadomością kulturową. „Ochrona przyrody nie polega tylko na ochronie roślin i zwierząt” – wyjaśnia. „Chodzi o przekazywanie sposobu życia w zgodzie z naturą”.
Centrum kładzie nacisk na edukację opartą na społeczności, w ramach której dzieci uczą się o lokalnej ekologii i dzielą się swoimi odkryciami poprzez prezentacje oraz książki z opowiadaniami. Działania te przynoszą realne efekty: zamiast narzucać odgórne ograniczenia, tego rodzaju programy dają młodszym pokoleniom możliwość wywierania wpływu na osoby starsze. „Kiedy dziecko zaczyna mówić i tłumaczy, dlaczego ochrona rodzimej przyrody jest ważna” – mówi Moriyama – „nawet niezainteresowani dorośli zaczynają słuchać”.
Dzięki zaangażowaniu zespołów lokalnych i krajowych udało się na wyspie wyeliminować gatunki inwazyjne, takie jak mangusty, które niegdyś sprowadzono w celu kontrolowania jadowitych węży habu. To bezprecedensowe przedsięwzięcie stało się wzorem zrównoważonej ochrony wysp na całym świecie.
Tworzenie japońskiej estetyki
z wykorzystaniem natury
Looking at the Seiko Presage Classic Series, Mr. Moriyama said the following about the design: “There’s a quiet beauty in how something as intricate as a watch can express a natural rhythm – like the slow precision of nature itself.”
Zauważył również, że japońska estetyka często rodzi się z życia w zgodzie z ziemią, a nie z dominacji nad nią. „Delikatność światła odbijającego się na jedwabiu, krzywizna tarczy – to wyraz tego, jak Japończycy postrzegają piękno w powściągliwości i czasie”.
Dziedzictwo Amami wciąż rozwija się spokojnie zarówno w tekstyliach, jak i w zegarkach – przypominając, że prawdziwa elegancja powstaje z troską i jest noszona ze zrozumieniem.
Przedmioty, które wyrażają piękno Japonii
×
Seiko Presage Classic Series
Shochu z brązowego cukru
Odważna tradycja rzemieślnicza:
Shochu z brązowego cukru zakorzenione
w wyrafinowanym pięknie
Przywracanie smaku i tradycji
Shochu z brązowego cukru
W browarze Yayoi Shochu na Amami Oshima właściciel czwartego pokolenia i główny piwowar Hiroyuki Kawasaki kontynuuje tradycję zapoczątkowaną w 1922 roku przez jego prababcię. W czasach, gdy na rynku dominowały awamori i shochu ze słodkich ziemniaków, Yayoi wyróżniało się produkcją shochu z brązowego cukru – charakterystycznego rodzaju shochu wytwarzanego z brązowego cukru i koji ryżowego, unikalnego dla Amami i chronionego specjalnym prawnym znakiem towarowym.
Podczas gdy poprzednie pokolenia rodziny Kawasaki zajmowały się stroną biznesową, Hiroyuki sam zajął się procesem warzenia w 2007 roku i obecnie kieruje produkcją, angażując się w nią w dużym stopniu. Jego wizja jest jasna: zamiast zabiegać o popularność za pomocą łagodnego, lekkiego shochu, chce przywrócić do życia wersje o bogatym smaku i dużym aromacie, które oddają hołd tradycyjnemu charakterowi shochu z brązowego cukru.
„Kiedy byłem młody, widziałem, jak ludzie kręcili nosami na shochu” – wspomina Kawasaki – „ale zawsze uważałem ten zapach za piękny”. To wczesne wspomnienie napędza jego oddanie rzemieślniczemu shochu, które wyróżnia się śmiałością i głębią, nawet jeśli nie jest przeznaczone dla masowego odbiorcy. „Chcę produkować napój, który będzie wybierany, a nie tylko sprzedawany” – mówi.
Hiroyuki Kawasaki
Dyrektor generalny browaru Yayoi Shochu czwartego pokolenia
Tradycja, innowacja
i piękno rzemiosła
Dla Kawasaki tradycja jest niezmienną osią jego rzemiosła, ale możliwe są również innowacje. Wykorzystując swoje doświadczenia jako badacz, aktywnie poszukuje nowych metod i urządzeń do warzenia. Jego naczelna zasada brzmi: „Próbuj, testuj i ufaj swoim zmysłom”. Do jego rozwijającej się filozofii warzenia włączane są tylko te techniki, które sprawdzą się w ocenie sensorycznej i intuicyjnej.
Kiedy Kawasaki zetknął się z Seiko Presage Classic Series, zachwyciła go jej dyskretna elegancja i sposób, w jaki nawiązuje do japońskiej koncepcji „funkcjonalnego piękna”. „Przypomniała mi o wabi-sabi” – mówi, nawiązując do tradycyjnego doceniania niedoskonałości i piękna, które przetrwało próbę czasu. „Nie chodzi o śmiałość, ale o subtelną harmonię – coś, co również staram się osiągnąć w moim shochu”.
Podróżując po świecie w celu promocji swojej marki, Kawasaki odwiedził znane muzea sztuki w całej Europie. „Uwielbiam Van Gogha i Gauguina, ale zawsze wracam do cichej godności japońskiej estetyki” – wspomina. „Siła tkwi w powściągliwości, w szacunku do czasu i rzemiosła”. Niezależnie od tego, czy chodzi o shochu, czy zegarek naręczny, ta filozofia wyrafinowanej prostoty wciąż znajduje oddźwięk.










