• Photo of SARJ009
  • Photo of SARX129
  • Photo of SARJ009
Expositie 1

Kalligrafie transformeert tot kunst
Inkt brengt de schoonheid
van Japan tot leven

Subtiele inkttinten roepen een compleet universum op in een lege ruimte. In de eerste aflevering van het Presage Museum in 2026 verkennen we samen met kalligraaf en hedendaags kunstenaar Goshow de expressieve wereld die zich achter de kalligrafie uitstrekt. Waarbij we het moment vastleggen waarop traditionele Japanse esthetiek zich ontwikkelt tot gedurfde nieuwe vormen.

Horloges weven de tijd. Kalligrafie legt de tijd vast.

Op het kruispunt van twee vakgebieden zien we raakvlakken tussen de Presage Classic Series en de wijze waarop tijdloze Japanse schoonheid wordt belichaamd.

Goshow,

Kalligraaf en eigentijdse kunstenaar

Goshow, Calligrapher and Contemporary Artist

Goshow

kalligraaf en eigentijdse kunstenaar

Goshow verheft kalligrafie tot kunst en creëert daarmee oneindige expressieve mogelijkheden. Hij beschouwt kalligrafie niet als iets dat vastlegt maar als een expressie die voortdurend in beweging is. Door het combineren van twee tegengestelde handelingen - tekenen en weghalen - zoekt hij naar nieuwe expressievormen die de grenzen van kalligrafie verleggen.

Voor onze eerste aflevering van 2026 brengen we een bezoek aan het atelier van Goshow. We worden begeleid door gids Chris McCombs, een ervaren kenner en beschouwer van Japanse cultuur. In deze aflevering van de Presage Museum-serie verleggen we oude grenzen door de visie van de kunstenaar te koppelen aan een breder mondiaal perspectief. Via de dialoog tussen Goshow en McCombs verkennen we het raakvlak tussen sensitiviteit, die eigen is aan de kalligrafie, en de verfijnde Japanse esthetiek van de Presage Classic Series.

Navigator Chris McCombs

Gids

Chris McCombs

Kalligrafie tot kunst verheffen

Chris:Goshow, ik was verbaasd toen ik hoorde dat kalligrafie in Japan niet als beeldende kunst in de traditionele academische zin wordt beschouwd. Dat is bijna niet te geloven.

Goshow:Eerlijk gezegd verbaasde het mij ook. Hoewel kalligrafie diepgeworteld is in de Japanse cultuur, bieden instellingen zoals de Tokyo University of the Arts geen opleiding in kalligrafie als hoofdvak aan. Gebruiken als kalligrafie, ikebana en de theeceremonie stonden ooit centraal in onze cultuur. Maar naarmate Japan moderniseerde en westerse denkwijzen omarmde, verdwenen deze disciplines uit de formele definitie van kunst.

Chris:Dat is hartverscheurend. En toch heb je het tot je missie gemaakt om die perceptie te veranderen.

Goshow:Precies. Ik wil niet dat kalligrafie alleen maar blijft voortbestaan als ‘cultureel erfgoed’. Dat zou betekenen dat we het met subsidies in stand houden, terwijl de rol ervan in de samenleving steeds verder vervaagt. Ik geloof dat kalligrafie zich kan ontwikkelen. Dat het kan aansluiten bij onze tijd. Daarom ben ik mezelf niet langer alleen als kalligraaf gaan zien, maar ook als hedendaags kunstenaar.

Chris:Die overgang moet heftig zijn geweest. Hoe heb je je plek weten te vinden in de kunstwereld?

Goshow:Iedereen gaat ervan uit dat kalligrafie neerkomt op het aanbrengen van inkt op papier. Maar van oudsher kerfden mensen tekens in materialen als bot of steen. In die zin ligt de oorsprong van het schrijven dichter bij het graveren dan bij het tekenen. Daarom ben ik gaan experimenteren met subtractieve technieken, zoals het afschrapen van het oppervlak om vormen te onthullen. Het werd een metafoor voor aanwezigheid en afwezigheid, voor stem en stilte.

Photo of SPB471
SPB471

Een Onderzoek Naar Proces en Tijd

Chris:Wat ik bewonder, is hoe weloverwogen je werkwijze is. Ik las ergens dat je het maken van een werk vergeleek met het schrijven van een proefschrift.

Goshow:[Lacht.] Dat is juist. Voor ik begin, ben ik maanden bezig met lezen, nadenken en het ontwerpen van wat ik de ‘blauwdruk’ noem. Alleen al die fase kan wel twee jaar in beslag nemen.

Chris:En dat is voordat de daadwerkelijke uitvoering überhaupt van start gaat?

Goshow:Klopt. Ik heb heel veel tijd besteed aan het ontwikkelen van de inkt zelf – het heeft drie jaar geduurd om die te perfectioneren. Ik heb ook tientallen soorten papier getest, en het kostte me bijna twee jaar om het juiste papier te vinden. De materialen die ik nu gebruik, zijn niet het gebruikelijke washi. Ze zijn waterbestendig. Zodat ik de inkt kan bewerken voordat deze opdroogt, door weg te vegen, te verdunnen en soms later ook nog weg te schrapen.

Chris:Dat moment van interactie tussen inkt en oppervlak is vluchtig. Vergankelijk, zelfs.

Goshow:Ja. In zekere zin is tijd mijn medium. De droogtijd, de absorptie, de luchttemperatuur... al deze factoren beïnvloeden het eindresultaat. Je kunt daardoor een werk ook niet herhalen. Elk werk is uniek vanwege de wijze waarop er tijd in verweven zit.

Photo of SPB463
SPB463
Photo of SPB521
SPB521

De Schoonheid in Evenwicht en Bescheidenheid

Chris:Wanneer kun je écht voelen dat je de Japanse schoonheid aanraakt?

Goshow:Op de serene momenten. Een enkele lijn in een uitgestrekte ruimte. Een oud stuk gereedschap, gladgesleten door de tijd. Een stille straat na de regen. Japanse schoonheid schuilt vaak in wat niet wordt uitgesproken, in wat met de tijd is verouderd. Ze komt tot uiting in terughoudendheid en in verhalen.

Chris:Dat doet me denken aan de Presage Classic Series. De kracht zit hem in de subtiliteit. Niets springt in het oog, maar alles klinkt erin door.

Goshow:Dat vond ik ook. Het probeert niet om indruk te maken, maar het laat wel een indruk achter.

Chris:De Presage Classic Series belichaamt de Japanse schoonheid ten volle. Ze is met name geïnspireerd op zijden draden en geweven stoffen, en de vormgeving van de wijzerplaten is buitengewoon verfijnd.

Goshow:Mee eens. Er wordt niet geprobeerd om zijde letterlijk na te bootsen. In plaats daarvan legt het iets wezenlijkers vast, de uitstraling van zijde, de subtiele sfeer ervan. Zelfs de herinnering eraan. Dat soort expressie voelt voor mij heel Japans aan. Het is een zeer oorspronkelijke benadering van het vervaardigen van horloges.

Chris:Om het effect van die ingetogen uitstraling te bereiken, zijn de wijzers en indexen licht gebogen om de contouren van de wijzerplaat te kunnen volgen.

Goshow:Dat is volkomen logisch. Ik had al het gevoel dat het horloge op zichzelf al een volmaakt geheel vormde, en nu begrijp ik ook waarom. Elk onderdeel volgt dezelfde ronding. En in plaats van met elkaar te concurreren, vormen ze een harmonieus geheel. Precies daarom voel ik zo’n sterke verwantschap tussen dit horloge en mijn eigen werk.

Photo of SPB463
SPB463
Photo of SPB471
SPB471
  • Photo of Chris & Goshow
  • Photo of (From left) TESHIMA #16 ~2025.8.7~ / 803mm×803mm / original ink and Teshima's sand on paper / 2025, TESHIMA #2 ~2025.10.18~ / 803mm×803mm / original ink and Teshima's sand on paper / 2025, TESHIMA #2 ~2025.12.1~ / 803mm×803mm / original ink and Teshima's sand on paper / 2025

    "Na een bezoek aan Teshima heb ik de geluiden van de natuurlijke omgeving opgenomen. Ik heb de frequenties binnen die opnames geanalyseerd en dit werk gecreëerd op basis van de vormen die daaruit voortkwamen. Dit stuk is een poging om vorm te geven aan stemmen die niet gehoord kunnen worden." - Goshow
    (Van links) TESHIMA #16 ~2025.8.7~ / 803mm×803mm / originele inkt en zand van Teshima op papier / 2025、TESHIMA #2 ~2025.10.18~ / 803mm×803mm / originele inkt en zand van Teshima op papier / 2025、TESHIMA #2 ~2025.12.1~ / 803mm×803mm / originele inkt en zand van Teshima op papier / 2025

  • Photo of Waveform ~34.3193,134.0374~ / 652mm×455mm / original ink on paper / 2025

    "Dit werk legt de bio-elektrische golfvormen vast die door planten worden uitgezonden en geeft deze weer als "taal." Het nodigt de kijker uit om aandachtig te luisteren naar de onmiskenbare stemmen die in de stilte verblijven. " - Goshow
    Waveform ~34.3193,134.0374~ / 652mm×455mm / originele inkt op papier / 2025

  • Photo of Existence #30 / 652mm×455mm / original ink on paper / 2025

    "Gecreëerd door het wegvegen van inkt, onthult dit werk gebieden van "wit" die naar voren komen door middel van compositie. Dit wit – wat ik omschrijf als "een wit voorbij wit" – vertegenwoordigt de essentie van "bestaan" die ik blijf nastreven. " - Goshow
    Existence #30 / 652mm×455mm / originele inkt op papier / 2025

  • Photo of Natural #35 / 1455mm×894mm / original ink on paper / 2024

    "Door natuurlijke bewegingen zoals het uitlopen en barsten van inkt te isoleren en deze met fotografische helderheid te presenteren, stelt dit werk de grenzen ter discussie van wat wij als authentiek ervaren." - Goshow
    Natural #35 / 1455mm×894mm / originele inkt op papier / 2024

In de eerste expositie van het Presage Museum in 2026 komen kalligrafie en horlogemakerij samen door de gedeelde affiniteit met tijd, materiaal en ingetogen schoonheid. In het atelier van Goshow wordt inkt onthuld als een levend medium dat beweging, adem en afwezigheid vastlegt. Terwijl zijn evoluerende benadering van kalligrafie de balans tussen traditie en innovatie weerspiegelt die ook kenmerkend is voor Presage. Tezamen belichten deze dialogen een uitgesproken Japanse esthetiek: een esthetiek die schoonheid vindt in het weglaten en in de opeenstapeling van tijd.

Een reis door
Japanse Schoonheid

Kagawa

Ontdek de Essentie van Leven, de Japanse Schoonheid Inademend van Kagawa’s Natuur en Cultuur.

De Natuurlijke Schoonheid en
Cultuur van de Prefectuur Kagawa

Genesteld langs de glooiende kusten van de Seto-binnenzee ligt de prefectuur Kagawa, een regio waar natuur en cultuur in stille pracht met elkaar in harmonie zijn. Het landschap varieert van indrukwekkende rotsformaties aan de kust en vredige uitzichten op eilanden tot met dennenbomen begroeide tuinen en beboste kloven. Het hele jaar door ontvouwt zich de schoonheid van de seizoenen, van de kersenbloesems in de lente tot de felgekleurde esdoornbladeren in de herfst. Maar Kagawa is niet alleen schilderachtig; het is een levende expressie van esthetische Japanse waarden. Traditionele praktijken, zoals het kweken van bonsai en het brouwen van sojasaus, worden al generaties lang in ere gehouden. Terwijl hedendaagse artistieke gemeenschappen – zoals die op Naoshima – culturele diepgang aan de regio toevoegen. Hier zijn menselijke creativiteit en de natuurlijke omgeving voortdurend met elkaar in gesprek. Wat een gevoel van rustige verfijning oplevert dat door alle lagen van het dagelijks leven heen resoneert.

Photo of Ritsurin Garden

Gezien van bovenaf is Ritsurin Garden een poëtisch samenspel van water, bruggen en gebeeldhouwde pijnbomen. Deze wandeltuin uit het begin van de Edo-periode, die gedurende meer dan een eeuw is aangelegd door de heren van het Takamatsu-domein, is ontworpen om te worden ervaren als een rol, die zich scène voor scène ontvouwt. Op de voorgrond glijdt een traditionele boot over de Nanko-vijver en belichaamt de stille harmonie tussen menselijk vakmanschap en natuurlijke schoonheid. Met de Mt. Shiun die in de verte oprijst als onderdeel van het decor, spreekt elk element hier tot het Japanse ideaal van verfijnde, bedachtzame elegantie.

Photo of SPB471

SPB471

Photo of Chris & Goshow
Photo of SPB463

SPB463

Photo of Kikugetsu-tei

Kikugetsu-tei, gelegen aan de zuidelijke vijver in de Ritsurin Garden, verwelkomt reeds sinds de Edo-periode (1603-1868) heersers en dichters. De naam betekent "de maan opscheppen," een verwijzing naar een tijd waarin feodale heren de weerspiegeling van de maan in het water bewonderden, wat op poëtische wijze de harmonie tussen menselijke aanwezigheid en de natuurlijke wereld tot uitdrukking brengt.

Photo of Ritsurin Garden is home to over a thousand meticulously tended pine trees

De Ritsurin-tuin herbergt meer dan duizend zorgvuldig onderhouden pijnbomen, elk individueel met de hand gesnoeid volgens technieken die van generatie op generatie zijn doorgegeven, waardoor de bomen worden gevormd tot sierlijke silhouetten. Dit stille vakmanschap weerspiegelt een kernprincipe van Japanse schoonheid: het versterken van de natuurlijke vorm zonder deze te overheersen.

Photo of Seto Inland Sea cradle a constellation of islands & SPB521

De rustige wateren van de Seto Inland Sea omvatten een constellatie van eilanden, elk met een onderscheidende schoonheid en karakter. Van het artistieke mekka Naoshima met zijn iconische "Red Pumpkin" tot de getijdenmagie van Angel Road op Shodoshima, biedt de regio een mengeling van natuurlijke pracht en culturele rijkdom.

Photo of SPB521

SPB521

Photo of Angel Road

Gelegen voor de kust van Shodoshima is Angel Road een natuurlijke zandbank die bij eb verschijnt en vier kleine eilanden met elkaar verbindt. Stellen lopen hand in hand over het pad, geïnspireerd door de legende dat het samen oversteken duurzame liefde brengt. De schoonheid ervan ligt zowel in het landschap als in de vluchtige aard van de aanwezigheid ervan.

Photo of SPB521

SPB521

Photo of Kankakei

Gevormd door vulkanische activiteit en tijd, is Kankakei Gorge een van de meest schilderachtige ravijnen van Japan. De dramatische rotsformaties en panoramische uitzichten over de Seto Inland Sea overbrengen een krachtig gevoel van schaal en natuurkracht, en bieden een landschap gevormd door tijd en geologische beweging.

Photo of Naoshima

Yayoi Kusama's iconische "Red Pumpkin" verwelkomt bezoekers bij Miyanoura Port en combineert speelsheid met een gedurfde visuele impact. De buitenkant met polkadots nodigt kijkers uit naar binnen te stappen en symboliseert Naoshima toewijding aan kunst die zowel meeslepend als toegankelijk is. Een geliefd herkenningspunt, het zet de toon voor de fusie van hedendaagse creativiteit en het dagelijks leven van het eiland.

Photo of the Naoshima Pavilion

Zwevend tussen land en zee is het Naoshima Pavilion een geometrisch stalen raamwerk dat uitnodigt tot interactie en reflectie. Ontworpen door architect Sou Fujimoto, belichaamt deze installatie uit 2015 de filosofie van het eiland: het samenbrengen van hedendaagse kunst, openbare ruimte en natuurlijke schoonheid tot een open, steeds veranderende ervaring. Bezoekers zijn vrij om naar binnen te lopen en deel uit te maken van het kunstwerk.

Photo of Japanese olive growing & SARX129

Shodoshima staat bekend als de geboorteplaats van de industriële olijventeelt in Japan. Opgericht in 1919 en haar honderdjarig jubileum vierende in 2019, heeft de Shodoshima Olive Garden een baanbrekende rol gespeeld in de ontwikkeling van de Japanse olijventeelt. Binnen het terrein staan nog steeds oorspronkelijke olijfbomen die vandaag de dag nog steeds vruchten dragen. Het park beschikt tevens over restaurants en winkels, waardoor bezoekers de olijvencultuur van Shodoshima vanuit meerdere perspectieven kunnen ervaren.

Photo of SPB521

Gezegend met een mild, mediterraan klimaat is Shodoshima ideaal voor het verbouwen van olijven. Lange uren zonlicht, zachte zeebries en mineraalrijke bodem produceren olijfolie met een diep smaakprofiel. Met de hand geoogst en met zorg koudgeperst, wordt de olijfolie van het eiland gewaardeerd om zijn zachte textuur en voortreffelijke aroma.

Photo of Shodoshima & growing olives

Gelegen op een heuvel met uitzicht op de Seto Inland Sea, nodigt het Olive Park bezoekers uit om olijfgaarden met zilverkleurige bladeren te verkennen, verse olijfproducten te proeven en Grieks geïnspireerde landschappen te bewonderen. Met zijn witte windmolen, kruidentuinen en weids kustpanorama is het een symbool van de bloeiende olijfcultuur van het eiland.

Photo of SPB521

SPB521

Photo of Sanuki udon

Beroemd om zijn stevige textuur en rijke smaak, is Sanuki udon het basisvoedsel van Kagawa, bekend als de 'Udon Prefectuur.' Met de hand gekneed van lokaal afkomstige tarwe, zout en water, worden deze dikke noedels gesneden en geserveerd in een verscheidenheid aan stijlen, van eenvoudige kake-udon in heldere bouillon tot rijk gearomatiseerde dipvarianten. Udon-restaurants zijn verweven met het weefsel van het dagelijks leven hier en bieden een betaalbare en voldoening schenkende maaltijd met diepe culturele wortels. Of genoten in een bruisende zelfbedieningsstand of een landelijk eethuisje, Sanuki udon belichaamt de warmte en eenvoud van de regionale Japanse keuken.

Photo of honetsukidori

Een specialiteit uit Kagawa, honetsukidori wordt sisend vers van de grill geserveerd. De oya-dori (volwassen vogel) biedt een gedurfde smaak en een stevige bite, terwijl de hina-dori (jonge vogel) mals en sappig is. Deze gesplitste afbeelding toont het heerlijke contrast tussen twee texturen, twee smaken en één geliefde traditie geworteld in de izakaya-cultuur van Takamatsu.

Photo of Shoyu no Sato (“Soy Sauce Village”)

In Shodoshima's Shoyu no Sato ("Sojasausdorp"), blijven ambachtslieden sojasaus op traditionele wijze brouwen – in hoge sugi-oke cederen vaten. Met zorg gefermenteerd en langzaam gerijpt, biedt de sojasaus die door middel van deze eeuwenoude methode wordt geproduceerd rijke, complexe smaken die de door de tijd gekoesterde vakmanschap van het eiland en het diepe respect voor de ritmes van de natuur weerspiegelen.

Photo of Kagawa’s olive hamachi

Kagawa olive hamachi – geelstaart gekweekt met een voedermengsel dat lokaal geteelde olijfbladeren bevat – wordt gewaardeerd om zijn stevige textuur, zuivere smaak en gezonde eigenschappen. De antioxiderende eigenschappen van de olijven verzachten de bitterheid van de vis en produceren een rijke, bevredigende smaak die de innovatie en terroir van de kleinste prefectuur van Japan waardig is.

Photo of Olive-fed wagyu from Kagawa blends tradition

Met olijven gevoerde wagyu uit Kagawa verbindt traditie en innovatie. Grootgebracht met voer dat geperste olijfpulp bevat, geoogst uit lokale olijfolieproductie, produceren de runderen rundvlees met fijne marmering, umami-rijke smaak en een zuivere, verfrissende afdronk. Deze duurzame praktijk belichaamt de toewijding van Kagawa aan kwaliteit, regionale trots en culinaire verfijning.